![]() |
Hâlid ibni Zeyd - Ebû Eyyûb-i
Ensâri
-radıyallahu anh-
İslâm tarihinde şöhret yapmış iki tane Hâlid var: Birisi, Mekkeli Velîd oğlu
Hâlid, diğeri, Medineli Zeyd oğlu Hâlid, Mekkeli Hâlid: Suriyede, Humus şehrinde
yatıyor. Medineli Hâlid (Ebû Eyyûb-i Ensârî) de İstanbul'da, Eyyûb Sultan
türbesindedir. (Velîd oğlu Hâlid, aşağıda bildirilecektir.)
Zeyd oğlu Hâlid (Ebû Eyyûb-i Ensârî):
Medinenin Hazrec kabilesinden ve "Neccâroğulları" kolundandı. Rasûl-i Ekremin
dedesi Abdülmuttalibin anası ve Hâşimin zevcesi "Selmâ Kadın" da
Neccâroğullanndandı. Hazreti Hâlidle Peygamberimizin akrabalığı bundan ileri
geliyordu.
Ebû Eyyûb, Hicretten önce îmân eden
Medineli (Ensâr) dan idi. Mekke devrinin onikinci yılı Hacc mevsiminde,
hemşehrileriyle birlikte Mekke'ye gelmiş, üçüncü Akabe görüşmesinde bulunmuş,
ikinci Akabe, bey'atine katılmıştı. Rasûl-i Ekrem Efendimiz Mekke'den Medine'ye
hicret ettiği zaman (622) akrabası bulunan Hazreti Hâlidin evine inmiş, buradaki
misatirlikleri "Medine Mescidi" ile yanındaki "odalar" yapılıp bitirilinceye
kadar, yedi ay sürmüştü.
Medine devrinde, Rasûl-i Ekrem,
Mekkeli muhacirler ve Medineli ensâr arasında "Kardeşlik" kurduğu zaman, Mus'ab
ibni Umeyr ile Hazreti Hâlidi kardeş yaptı. Bilindiği gibi, Mus'ab, müslümanlığı
Medinelilere öğretmek için, Rasûl-i Ekrem tarafından "muallim" olarak
gönderilmişti.
Ebû Eyyûb-i Ensârî, Rasûl-i Ekremin
Bedir, Uhud, Hendek vesâir gazvelerinde bulundu. Ancak, Ebû Eyyûb-i Ensârî,
söylentilere göre, Rasûl-i Ekremin alemdarı sayılmış. hattâ ".Alemdâr-ı Rasûl-i
Bârî, Ebû Eyyûb-i Ensârî" denilmiş ise de doğru değildir. Memleketimizin en
büyük âlimlerinden Hacı Mehmed Zihnî Efendi merhûm, "Elhakâik" adındaki kıymetli
kitabının birinci cildinde, 14 üncü sahifesinde:
- "Ebû Eyyûb-i Ensârînin
alemdarlıkları Siyerce sâbit değildir."ifadesiyle bu hakîkati belirtmiş
bulunmaktadır.
İbn-i Esîre.göre, Hazreti Hâlid (Ebû
Eyyûb-i Ensârî), Hazreti Ali'nin en yakın arkadaşlarındandı. Halîfenin bütün
muharebelerine katılmış, "Cemel" vak'asında yanında yer almıştı. Yalnız
(rivâyete göre), "Sıffîn" vak'asına iştirak etmemiştir.
Zeyd oğlu Hâlid, bütün ömrünü (bir
sene hariç), hep cihad (dîni savaş) da geçirmişti. Hattâ, Şam, Emevî halifesi
Birinci Muâviye tarafından ilk İstanbul muhasarasına gönderilmiş olan Süfyan
ibni Avf kumandasındaki İslâm ordusuna gönüllü olarak katılmış ve İstanbul'a
gitmişti (49/669).
Bir sene sonra, İstanbul'un batı
semtinde, sur dışında ishale tutuldu ve irtihal eyledi (50/670). Mezarı
saklandı. Üzerinden süvari gezdirerek belirsiz bir hale getirildi. Fâtih, İkinci
Sultan Mehmed Han İstanbul'u aldığı zaman, (29 Mayıs 1453), Hâlid ibni Zeyd (Ebû
Eyyûb-i Ensârî) in bu mezarı, meşhur (Akşemseddin) tarafından meydana çıkarılmış
ve Fâtih'in emriyle türbesi yapılmıştı. Hazreti Hâlidin mezarında bir taş
bulunduğu ve üzerinde de "Hâzâ kabru Ebî Eyyûb" yazısı bulunduğu rivâyet
edilmektedir.
Hâlid ibni Zeyd: 55 Hadîs rivâyet
etmiştir. Bunlardan onüçü, İmâm Buhârî ile Imâm Müslimin Sahîhlerinde
zikredilmektedir.
M.Zekâ Konrapa
![]() |