![]() |
Dördüncü Yıl: Dâvetin Açıklanması
Mekke devrinin dördüncü senesiydi:
Sana emrolunan şeyi açıkla! (Baş ağrıtırcasına anlat!) müşriklerden de yüz çevir
(müşriklere aldırma!)(125)
İlâhî emrini alınca, Rasûl-i Ekrem
Mekkelileri, açıktan açığa müslümanlığa çağırmaya başladı. Artık, namazlarında,
Kur'ân-ı Kerîmi sesli olarak okuyordu. Harem-i Şerîfe giderek, gelen âyetleri
Kureyşîlere bildiriyor:
- Ey Nâs! Muhakkak ben, Allah'ın
hepinize gönderdiği Rasûlüyüm. O Allah, bütün göklerin ve yerlerin sahibidir.
Ondan başka tanrı yoktur. Hem diriltir. hem öldürür! diyerek onları İslâma dâvet
ediyordu:(126). Kendi hanelerini bıraktı. Ashâbdan "Erkam"ın evine taşındı.
Erkamın bu evi: Safâ ile Merve arasında, Kâ'benin batı tarafında, Beyt-i Şerîfle
aynı hizada bulunuyordu. İşlek bir yerdeydi, Pek çok zevât, bu evde İslâma
girdiği için burası, İslâmın ilk beşiği sayıldı. "Dar-ı İslâm" adını aldı.
Vakta ki,
- "En yakın akrabanı Allah'ın
azabıyla korkut!" âyeti geldi: (127). Rasûl-i Ekrem, Safâ tepesine çıktı, en
yüksek bir kaya üs-tünden:
- "Ey Abdülmuttalib oğullan, Ey
Fibroğullan, Ey Abdimenaf oğulları, Ey Zühreoğulları!"diyerek, oymak oymak,
bütün akrabasını başına topladı. Onlara hitap etti:
- "Ey Kureyş cemaati! Ben size, şu
dağın eteğinde veya şu vadide düşman atlıları var! Hemen size saldıracak.
Mallarınızı gasbedecek!" dersem, bana inanır mısınız? deyince, hep bir ağızdan:
- Evet, inanırız. Çünkü. şimdiye kadar seni hep doğru bulduk. Senin yalan
söylediğini duynnadık. " dediler.
- Öyleyse. ben şimdi size, önünüzde
şiddetli bir azab günü bulunduğunu, o zaman Allah'a inanmayanların o büyük azaba
uğrayacaklarını haber veriyorum. Sizi o azabdan korkutmak için gönderildim.
- Kureyş cemaati! sizin için benim
halim. düşmanı gören ve ailesine zarar vereceğinden korkarak hemen haber vermeye
koşan bir adamın hali gibidir.
- Ey Kureyş cemaati! Siz uykuya dalar
gibi öleceksiniz. Uykudan uyanır gibi dirileceksiniz. Kabirden kalkarak Allah
divanına varınca, muhakkak, dünyadaki bütün hareketlerinizin hesabını
vereceksiniz! İyi işlerinizin mükâfatını da. kötülüklerinizin cezasını da
göreceksiniz! O mükâfat: ebedî cennettir. Mücâzat da: daimî cehennemdir"
buyurdu (128).
Rasûl-i Ekrem'in bu hitabesi, umumî
bir muhalefetle karşılanmadı. Yalnız amcası: Ebûleheb, hiddetle ayağa kalktı:
"Hay kuruyası! Bizi buraya bunun için mi çağırdın?" diyerek münasebetsiz sözleri
ve hareketleriyle Hazreti Peygamberin kalbini kırdı ve "Tebbet" Sûresinin
gelmesine sebep oldu. (129). Kureyşîler de toplanmış oldukları Safâ tepesinden
ayrılarak dağıldılar. O sıralarda nâzil olan âyetler, hep kıyâmet gününün
dehşetinden haber veriyordu (130).
- Rabbinin âzabı muhakkak olacak. O
âzabı defedecek bulunmayacak. O gün, gök iyiden iyiye çalkalanacak ve dağlar
yerlerinden kopup oynayacak. îşte o gün Peygamberlerini yalan sayanların vay
haline! Onlar daldıkları bir batakta oynayıp duruyorlar. O gün onlar ateşe
sürüklenecek. İşte sizin yalan saydığınız cehennem ateşi bu! denecek.
İşte bu esnada idi: Müşriklerin de,
putlarının da aleyhinde bulunan Kur'-ân âyeti gelmiş, Kureyşîleri çileden
çıkarmıştı. Bu âyette:
- "Siz ve sizin (Allah'tan başka)
taptığınız şeyler, hep cehennem odunu olacaktır. Varacağınız yer orasıdır. "
buyruluyordu: (131).
O zaman, Kureyşîler küplere bindi.
Müslümanlara karşı ateş püskürmeğe başladı. Müşriklerin kötülüklerinden
ikincisi: "hakaret safhası" bu su-retle açılmış oldu. Bununla beraber, bu
taşkınlıklar, İslâm Dininin yayılmasına mâni olamıyordu. Hemen her gün bir
Kureyşlinin İslâma geldiği görülüyordu. Müslüman olanların çoğu: dünya malına
ehemmiyet vermeyenlerdendi. Bununla beraber, aralarında "içleri temiz,
şöhretleri temiz, vicdanları temiz" tüccar da vardı.
Kureyşin uluları, nem muhafazakâr,
hem de son derece maddeci ve ah-lâksızdı. Her kabile başkanının çeşitli
bakımlardan puta tapıcılığın yaşamasında menfaatleri vardı. Müslümanlığın
tutunması ve yayılması, bu kabile reislerinin menfaatlerine dokunuyordu.
Tehlikeyi sezdiler. Yeni doğan İslâm Dininin ehemmiyetini anladılar.
ilerlemesine mâni olmak için her çareye baş-vurdular. Önce Rasûl-i Ekrem'in
amcası ve hâmîsi, aynı zamanda Hâşimîlerin reisi: Ebûtâlib'e birkaç defa
müracaat ettiler. Sayıları ona yaklaşan bu heyetin içinde, Emevîlerin tanınmış
başkumandanlarından Ebû Süfyan da vardı (132). Hazreti Peygamberden şikâyet
ettiler. Rasûl-i Ekrem'i dâvâsından vazgeçirmesini Ebûtâlibden istediler:
"Kardeşinin oğlu bizim dinimizi,
ilâhlarımızı tahkir ediyor. Dedelerimizi, doğru yoldan sapmış gösteriyor. Bizim
de hamakat içinde yaşadığımızı söylüyor. Ya kendisini bu işden vazgeçirirsin
yahut Onun üzerinden himâyeni alırsın, biz Onun hakkından geliriz!" dediler.
Ebûtâlib, heyetin ilk mücaraatini
tatlılıkla savdı ve sesini çıkarmadı. Fakat Kureyşîler, Hazreti Peygamberin,
eskisi gibi, vazifesinde devamını görünce dayanamadılar. Büyük bir hiddetle
koştular, tekrar Ebûtâlibe başvurdular:
- Kardeşinin oğlunu bundan
vazgeçirmezsen hem sana, hem de Ona karşı geleceğiz. Artık, tahammülümüz
kalmadı. Ne olacaksa olsun! iki taraf-tan biri helâk olsun, diğeri kurtulsun!
sözleriyle tehditlere kalktılar (133).
Ebutâlib bundan müteessir oldu.
Durumun nezaketini de takdir etti. Yeğenini himâye etmekle beraber. Kureyşîlere
karşı da koymak istemiyordu. Rasûl-i Ekrem'e bunu nezaketle açtı. Kureyşin
tehdidi karşısında Hâşimîlerin tehlikeli mevkiini anlatmak istedi; Oğlum! dedi:
- Beni de, kendini de koru! Bana bu
kadar ağır bir yükü yükleme! Çünkü tahammülümün üstündedir."
Peygamberimiz çok üzülmüştü.
Kendisini artık, amcası da koruyamayacaktı. Öte yanda, müslümanlar henüz azdı ve
zayıftı. Servetlerine ve kuvvetlerine güvenen Kureyşe karşı duracak bir halde
değillerdi.
Rasûl-i Ekrem'in Allah'tan başka
yardımcısı yoktu. Fakat, sarsılmaz îmânına dayanarak, amcasına şöyle bir çıkışta
bulundu:
- Ey Amca! Allah'a yemin ederim ki,
bu adamlar, güneşi sağ avucuma. ayı da sol avucuma koysalar, ben yine bu işden
vazgeçmem.(134) dedi. Mübârek gözleri dolmuş yanından kalktı. Gitmek üzere
yürüyüverdi.
Vakıa, Ebûtâlib İslâm Dinine girmiş
değildi. Fakat, Hazreti Peygamberi kendi evlâdı gibi sever ve Onu himâye ederdi.
Yeğeninin böyle üzülerek yanından gitmesine dayanamadı. Hele Onun kesin cevabı
karşısında büsbütün sarsılmıştı. Hemen arkasından seslendi:
- Ey kardeşimin oğlu, gel! istediğini
söyle! Yemin ederim ki, hiçbir şey karşısında seni asla teslim etmem!" dedi
(135).
Kureyşîlerden sonra Ebûtâlib,
Hâşimoğullarıyla Muttaliboğullarını çağırttı. Durumu, onlara da anlattı. Rasûl-i
Ekrem'in verdiği cevabı da bildirdi. Bunlardan, aile şerefi adına, Hazreti
Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem- in Kureyşîlere karşı korunmasını istedi.
Ebûtâlibin bu teklifi, Ebûlehebden başka bütün aile tarafından kabûl edildi.
Ebûleheb, Rasûl-i Ekrem'e karşı muhalefet edeceğini açıkça söyleyerek, düşman
saflarına katıldı.
Hazreti Peygamberle Ebûtâlib arasında
cereyan eden konuşmalar, Kureyşin gözü önünde yapılmıştı. Kureyşîler, Ebûtâlibe
yaptıkları bütün müracaatların faydasızlığını görmüşler, doğrudan doğruya Cenâb-ı
Peygambere başvurmayı uygun bulmuşlardı:
- Ey Muhammed -sallallahu aleyhi ve
sellem-! dediler. Sen soyca temiz, mevkice yükseksin! Şimdiye kadar, Arablar
arasında kimsenin yapmadığını yapıyor, söylemediğini söylüyorsun. Aramıza
ayrılık soktun. Bizi birbirimize düşürdün. Böyle hareket etmekten maksadın
nedir?
- Zengin olmaksa, sana istediğin
kadar mal verelim. Kabileler arasın-da senden zengin kimse bulunmasın.
- Reislik arzusundaysan, hemen seni
kendimize baş yapalım Mekkenin hâkimi ol.
- Yok, pek asîl bir kadınla evlenmek
fikrinde isen, sana Kureyşin en güzel kadınlarından hangisini istersen verelim!
- Eğer cinlerin, şeytanların şerrine
uğramışsan, tabiplere götürelim, seni kurtarmak için her fedakârlığa katlanalım.
Sen de bu dâvâdan vazgeçmeli-sin! dediler. Mal, servet ve kadın gibi, her türlü
maddî menfaat teklifinde bulundular. Mevki ve reislik gibi mânevî vaadlerini
ortaya koydular. Fakat Peygamberimizin bu teklifler karşısında, Kureyşîlere
cevabı şu oldu:
- Ben sizden hiçbir şey istemiyorum:
Ne mal. ne mülk. ne saltanat ve ne de reislik! Tek dileğim şudur: Putlara.
tapmaktan vazgeçiniz. yalnız Allah'a ibâdet ediniz! deyince, Ebûcehil: -Bundan
başka isteğin yok mu? diye sordu: -Göğün güneşini elime verseler, yine bu
dâvâmdan vazgeçmem!" cevabını aldı. Kureyşîler: -Bizim üçyüzaltmış tane putumuz
varken, senin Tek Allah'ın nasıl Mekkeyi idare edebilecek" diyerek yanından
ayrıldılar.
"Hazreti Muhammed -sallallahu aleyhi
ve sellem-, hür bir muhitte doğ-muş, en yüksek bir aile içinde yetişmişti.
Serveti yolundaydı. Mensup bulunduğu Hâşimoğullarının Mekkedeki dînî ve siyasî
vaziyeti de çok iyi idi. Mevkiini yükseltmek için, servete, şerefe, siyasî ve
dinî üstünlüğe ihtiyacı yoktu."(136).
Müşrikler, Ebûtâlibe olsun, Rasûl-i Ekrem'e olsun, yapmış oldukları bütün
müracaatların fayda vermediğini görmüşler ve anlamışlardı (137). Herke-sın
gözünü yıldırmak, İslâm Dinine girişi durdurmak, müslümanlığın ilerlemesini
önlemek için, şiddet siyaseti takibine başladılar. Bu suretle, müslümanlara
karşı 'girişilen kötülüklerin üçüncüsü: "işkence devri" başlamış oldu. Vahşet
derecesine çıkarılan bu işkencenin benzeri cihan tarihinde pek az görülmüş ve
işitilmişti. Ancak, tatbik edilen vahşetler ve bütün işkenceler müslümanların
kalbindeki Allah sevgisini ve din aşkını söndürememiş, bilâkis artırmıştı.
Mekkeli müşrikler, ilk zamanlar,
kabilesi ve ailesi kuvvetli ve kalabalık olanlara dokunamıyorlardı. Yalnız (Habbâb,
Bilâl, Ammâr, Yâsir, Sümeyye gibi) kimsesizlere, köle ve cariyelere yapılmadık
zulüm ve işkence bırakılmamıştı. Bunlardan:
Hz. Habbâb: Kıpkırmızı kömürler
üzerine yatırılmış, göğsüne de bastırarak, kömürler kararıncaya kadar
kıvrandırılmıştı. Bir hayli zaman sonra, Habbâbin sırtı bembeyaz lekeler içinde
olduğu görülmüştü. Habbâb demirci idi. Kureyşîlerden alacağı vardı. Kendisine -
Önce Muhammedi inkâr et sonra ala-cağını al!" derlerdi. Habbâb da: - Onu asla
inkâr etmem, kıyâmette Onunla beraberim." diye cevap verirdi (138).
Hz. Bilâl: Halefoğlu Ümeyyenin
Habeşli bir kölesiydi. Ümeyye, Bilâli hergün, öğle vakti alev saçan güneşin
altında, çırılçıplak, kızgın kumlar üzerine yatırır, göğsüne de büyük bir taş
bastırırdı. Müslümanlıktan dönmesi için, ölümle tehdit ederdi. Yine bir gün. Hz.
Bilali sımsıkı bağlayarak ipini de boynuna geçirmış, sokak çocuklarının ellerine
vererek, Mekke'de sürükletmişti. Habeşli Bilâl, bu korkunç işkence altında, bir
aşağı bir yukarı giderken: - Ehad, Ehad! (yani) Allah bir, Allah bir!" der, "Tevhid"
ederdi.
Hz. Suheyb: Abdullah ibni Cüd'ânın
azadlısıydı. Kureyşîler, Suheybi de bayıltıncaya kadar döverlerdi.
Hz. Ammâr'ın babası Yâsir: Bir ayağı
bir deveye, diğer ayağı diğer deveye bağlayarak, develer ters taraflara
yollanarak canavarca parçalanmıştı (139).
Hz. Ammârın annesi Sümeyye'nin ölümü
de çok feci ve çirkin oldu. Sümeyye, kocasına yapılan vahşîce muameleye
dayanamadığı için, Ebûcehile karşı şiddetli sözler söylemiş, Ebûcehil de
Sümeyyenin mahrem yerine ok atarak zavallı kadını mızrak darbesiyle öldürmüştü.
Hz. Ammâr: Gördüğü işkenceye tahâmmül
edememiş, müşriklerin teklif ettiği küfrü söylemek zorunda kalmıştı.
Kureyşîlerin ellerinden kurtulunca, ağlayarak Rasûl-i Ekrem'in huzuruna gelmiş,
çektiklerini anlatmıştı. O zaman
Hazreti Peygamber:
- Eğer müşrikler, yine böyle eziyet
ederlerse, yine öyle söyle!" buyurarak, Ammâra izin vermişti:
- Kalbi îmân ile mutmain iken,
dininden dönmeye zorlananlardan başka her kim îmân ettikten sonra, onu tanımaz,
bir de küfre göğsünü 'açarsa işte bunlar Allah'ın hışmına uğrarlar, olduğu
bildirilmektedir. (140)
Hazreti Ebûbekr -radıyallahu anh-
yedi tane köle ve cariyeyi, sahiplerin-den satın alârak, bu korkunç
işkencelerden kurtarmış ve azad etmişti. "Bilâl Habeşî, Âmir gibi erkekler;
Lebîne, Züneyre, Nehdiye gibi kadınlar bu azadlılar arasındaydı"(141).
Kureyşin bu zulüm ve haksızlıklan,
sonraları yüksek ailelere de tatbik olunmağa başladı. Bütün müslümanlar,
müşriklerin bu kötülüklerini görüyordu. Yüksek aileden olanlara kendi akrabası
eziyet ederdi. Hazreti Osman, amcası tarafından dövülmüş, Ebûzer, Zübeyr, Sa'd
ibni Ebî Vakkas gibi zâtlar da çeşitli zulümlere uğratılmışlardı.
Mekkeli müşrikler, önce Rasûl-i
Ekrem'in aleyhinde bulunamıyorlar, Hâşimîlerden çekiniyorlar, Ebûtâlibin
himâyesinde bulunduğu için, kendisine el süremiyorlardı. Yalnız kimi: "mecnûn!",
kimi "falcı", kimi "şâir!" kimi: "yalancı!" kimi de: "sihirbaz!"
diyorlardı.Sonraları, aklı başında bulunan insanların, etrafında toplandığını
görünce, Ona karşı da saldırmağa başladılar. Geçeceği yoluna diken döküyorlar,
üstüne murdar şeyler atıyorlar, kapısına kan sürüyorlar, aleyhinde herşeyi
söylüyorlardı. Pislikleri, Onun evi önüne atan Ebûlehebin karısı Ümmü Cemil idi.
Ebûcehil de murdar şeyleri atardı. Rasûl-i Ekrem bir defasında Harem-i Şerifte
namaz kılarken, üzerine Ukbetübnü Ebû Muayyat saldırarak boğmak istemiş, fakat,
Ebûbekir yetişerek Hazreti Peygamberi kurtarmıştı.
Müşriklerin, Hazreti Peygamber
Efendimiz hakkındaki bütün bu iftiralarını Kur'ân-ı Kerîm reddetmektedir.
Bu Kur'ân, bir Resûl-i Ekrem'in
sözüdür. Yoksa şâir sözü değildir. Ama siz ona pek az inanıyorsunuz. O, falcı
sözü de değildir. Lâkin onu siz pek az düşünüyorsunuz. Bu Kur'ân, bütün
âlemlerin Rabbi (Tanrısı) tarafından indirilen vahydir. Eğer o elçi (Muhammed),
kendiliğinden bizim adımıza birtakım sözler uydurmaya kalkışsaydı. Onu kudret-i
ye-minimizle yakalar, sonra da şah damarını koparırdık. (142)
M.Zekâ Konrapa
![]() |