![]() |
Hazreti Osman -radiyallahu anh-
Kureyş kabilesinden, "Emevî" kolundandı. Babası. Affân'dır. Rasûl-i Ekrem'in
sülâlesiyle beşinci babada (Abdimenâf) birleşir. (Sâbikûn-i İslâm) denilen ve
Hazreti Hadîce'den sonra gelen, Mekkeli ilk sekiz müslümanın dördüncüsü,
Ebûbekrin delâletiyle müslüman olan beş zâttan (Osman, Abdurrahmân, Sa'd, Zübeyr,
Talha) birincisiydi. Aşere-i Mübeşşeredendir. Hicretten 47 yıl önce doğmuş, 82
yaşında şehîd edilmişti:
(35/656). Rasûl-i Ekrem'in
damatlarındandı. Önce "Rukayye" adındaki kızıyla evlenmiş, onun ölümünden sonra
da. diğer kızı "Ümmü Külsüm"ü
almış, bu suretle Peygamberimizin iki kızını nikâhlamış olduğu için, kendisine "Zinnûreyn"
(iki nûr sahibi) denilmişti.
Mekke devrinde, ilk Habeş hicretine,
zevcesi Rukayye ile katılan ilk müslüman Hazreti Osman oldu. Osman zengindi.
Medine'ye büyük Hicretten sonra, satın aldığı "Rum Kuyusu"nu müslümanlara
vakfetmişti. (Kuyu sahibi yahudi, Medine'de bu kuyunun suyunu satardı.) Zevcesi
Rukayye'nin ağır hastalığı yüzünden Hazreti Osman, Büyük Bedir Gazvesinde
bulunamamış, Rasûl-i Ekrem tarafından izinli sayılmış, hattâ alınan
ganimetlerden bile hissesi ayrılmıştı. Fakat, diğer bütün gazalarda bulundu.
Hudeybiye muahedesi sırasında, Mekkelilere elçi olarak gönderilen Osman'ın
öldürüldüğü şayiası üzerine, Rasûl-i Ekrem, ashabını bey'ate çağırdı. "Bey'atürridvân"
denilen bu bey'atte Hz. Osman'ın adına bir eliyle diğer elini tutarak, Onu'da
bey'ata karıştırmıştı. Tebük seferinde ordunun üçte birini (Onbin mücahidi)
yalnız başına hazırlayan Hazreti Osman, ayrıca bin altın yardımda da bulunmuştu.
Vedâ Haccında Rasûl-i Ekrem'in yanındaydı.
Seçim münakaşasında "Benî Sâide"
sofasında Hazreti Ebûbekre bey'at etti. İlk halifenin meşveret meclisi
âzasındandı. Ebûbekrin son zamanında, "Ömer"i halife namzedi olarak bildiren "Ahidname"
Hazreti Osman tarafından kaleme alınmıştı. Hazreti Ömer şehîd edildikten sonra,
"Husûsî Şûrâ" yı teşkil eden altı zâttan biri de Osman'dı. Hulefâ-i Râşidînin
üçüncüsü oldu: (24/644)
Hz. Osman'ın halifeliğine kimse
itiraz etmemiş, Medine'de bütün ümmet seçime katılarak "icmâ-ı ümmet" hâsıl
olmuştu. Halifeliği 12 yıl sürdü: (644-656). Altı yıl devam eden ilk devri,
İslâm tarihinde "Altın devri"nin (Ebûbekr ve Ömer devirleri) bir devamı idi.
Fakat, ikinci devirde karışıklık başgösterdi. Büyük bir fitne koptu. Sonun-da Hz.
Osman, fecî bir şekilde öldürüldü.
İslâm tarihinde ilk fesat böyle
doğdu. Müslümanlar arasında büyük ayrılık bu su-retle başlamış oldu. Mısır'dan,
Irak'tan, Hazreti Osman'a karşı yürüyenler, gizli bir komitenin âleti
olmuşlardı. Bu gizli teşekkülü idare eden "Sebe'oğlu Abdullah" idi. Abdullah,
Yemenli bir yahudi dönmesi idi. Osman zamanında müslüman olmuştu. Fakat, Sebe'
oğlunun müslümanlığı, halkı kandırmak içindi. Hakikatte, müslümanlığa karşı
derin bir düşmanlığı vardı. İslâm birliğini bozmak, birinci gayesiydi. Bunun
için, müslümanlık adına, halk arasına birçok hurafeler sokmağa başladı. Her
yerde fesat tohumlarını ekiyordu. Halifenin yaptıklarını değiştiriyor.
safdilleri zehirliyordu. Basra'da, Kûfede, Mısır'da gizli komiteler kuruldu.
Başlıca kurduğu teşkilâtına "Sebeiyye Fırkası" denildi. Sebe'oğlu, korkunç bir
komiteciydi. Şiîliğin esaslarını ortaya koydu. Fakat, maksadını gizledi. Hazreti
Osman, isteseydi, âsîlerin haklarından gelebilirdi. Muvakket bir zaman için,
Medine'den çıksa, Şam'a veya Mekke'ye gitseydi, düşmanlarını tepeleyebilirdi.
Kendisine bu teklif yapıldığı halde, kabûl etmedi. Medine ahalisine "cihâd"
emrini verseydi, onlar vasıtasıyla de âsîlerden yakasını kurtarabilirdi. Buna da
yanaşmadı. Tek bir müslüman kanının akmasına razı değildi. Hazreti Osman
aleyhine söylenen sözler hep iftira, meşhur mektup meselesi de uydurmaydı.
Osmanı halifelikten atabilmek için tertiplenmiş kötü bir plândı.
Âsîler, Hazreti Osmanı, evinde tam
kırk gün muhasara aıtına aldılar. Ashâbın bir kısmı, Medine'nin uğradığı bu
felâketten üzülerek şehirden çıktı. Hazreti Alinin iki oğlu, Zübeyrin oğlu,
Talhanın oğlu, Hazreti Osmanın kapısını bekliyorlardı.
Âsîler, komşunun duvarından aşarak
halifenin odasına daldılar. Kendisıne halifelikten çekilmesini söylediler.
ihtiyar halife, böyle nazik bir dakikada bile metanetini muhafaza etti. Son
teklifi de reddetti. İçeriye giren Mısırlılardan Gafikî, Osmanın başına vurdu.
Arkadaşları da saldırdılar. Zavallı halife şehîd edildi. Oruçluydu. Kur'ân
okuyordu. Câniler, Osmanın evini soydular. Devlet hazinesini 'de yağma ettiler.
Odasında bulunan zevcesi Nâılenin parmakları da doğranmıştı. Şehîd halifenin
cenazesi, üç gün yerde kaldı. Sonunda, akşam ile yatsı arası kaldırıldı. Bekî'
mezarlığının arkasına gömüldü. Namazını Zübeyr kıldırmış, 17 kişi
bulunabilmişti.
Hazreti Osman, Peygamberimizin vahy
kâtiplerindendi. Güzel yazar, güzel konuşur ve kuvvetli hatip idi. Daima Kur'ân
okurdu. Kur'ândan çeşitli meseleler çıkarırdı. Hazreti Ebûbekrin toplattığı
"Mushaf'ın esas nüshasını çoğaltarak her tarafa yaymış, müslümanlık adına en
büyük hizmeti yapmıştı. Bu sebepten Ebûbekre: "Câmiul Kur'ân" denildiği gibi,
Osman da: Nâşirul Kur'ân" vasfını kazanmıştı. Resûl-i Ekrem-den, Hazreti Osman
146 hadîs rivâyet etmişti.
Halife Osman cesurdu. Hiçbir felâket
karşısında sarsılmazdı. İnancı kuvvetliydi. Hazreti Peygamber kendisini severdi.
Halife Osmanın feci âkibeti, bütün ashâbı derin acılar içinde bıraktı. O zamana
kadar bütün müslümanlar, birlik içinde yaşıyorlardı. Bu korkunç cinayetten
sonra, İslâm birliği bozuldu. "Sûnnî-Şiî" gibi isimlerle, müslümanlık âlemi
çeşitli partilere ayrıldı. Mezhep şeklinde beliren bu ayrılış, asırlarca devam
etti, gitti.
M.Zekâ Konrapa
![]() |