Hazreti Zeyd -radiyallahu anh-

        Rasûl-i Ekrem'in azadlı kölesi ve evlâtlığı idi. Küçük yaşındanberi Peygamber âilesi içinde büyüdü. Hazreti Hadîceden sonra, Mekkeli ilk müslümanların üçüncüsüydü. Adı, açıkça, Kur'ân-ı Kerîmde beyan olunan tek sahâbî idi (Ahzâb Sûresi: 37). Zeydin babası: Hârise, Kudâa kabilesindendi. Küçük yaşındayken, Zeyd, anasiyle birlikte kabile ziyaretine giderken esir olmuş, Mekkeye götürülerek "Ukâz" panayırında satılmıştı. Yeğeni tarafından Hadîce için satın alınan Zeyd, Hazreti Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem- e hediye edilmiş, Rasûl-i Ekrem de Zeyd'i azad eylemişti. Zeyd'in babası Hârise oğlunu çok aramış, sonunda. Rasûl-i Ekrem'in yanında olduğunu duymuş, Mekke'ye giderek Hazreti Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem- in evinde oğluna kavuşmuştu.
        Hazreti Peygamber. Zeyd'i serbest bıraktı. Fakat Zeyd, Rasûl-i Ekremi babasına tercih etti. Kabilesine dönmek istemedi:
         - Anam da sensin, babam da. Senden ayrılmam, bir yere gitmem!" deyince, Peygamberimizde, Zeyd'i bir taşın üzerine çıkardı. Orada bulunanlara:
        - Şâhid olunuz. Zeyd benim oğlumdur. Onu evlât ediniyorum. Kendime mirasçı yapıyorum. O da beni baba tanıdı." buyurdu.
        Zeyd Peygamberimizin mânevî oğlu oldu. Önce Zeyd'i, Rasûl-i Ekrem. azadlısı Ümmü Eymen ile evlendirdi. Bundan "
Üsâme" adında bir oğlu oldu. Daha sonra, halasının kızı "Zeyneb"i Zeyd'e nikâhladı. Ancak, bu evlenmeden iki taraf mes'ud olamadı. Zeyneb, çok dindar bir kadın olduğu halde, sülâlesiyle, güzelliğiyle iftihar ederdi. Azadlı bir köleyle evlenmeyi bir türlü hazmedemiyordu. Zeyd'le Zeyneb'in geçimsizliği şiddetlendi. Zeyd, Zeyneb'den ayrılmaya karar verdi. Hazreti Peygamber bundan üzüntü duydu. Mâni olmak istedi. Evlenmelerine bizzat kendisi sebep olmuştu. Fakat Zeyd, Rasûl-i Ekrem'in tenbihi hilâfına olarak Zeyneb'i boşadı. O zaman Hazreti Peygamber, halası "Ümeyme"nin kızı Zeyneb'i, kendisine nikâhlamak mecburiyetinde kaldı. Zeyneb'in ve akrabasının dilekleri buydu. Kur'ân-ı Kerîm'de bu mesele zikredilmektedir (Ahzâb Sûresi: 37).
        Zeyd, Bedir Gazasından başlayarak Mûte savaşında şehîd oluncaya kadar, bütün gazvelerde Rasûl-i Ekremle beraber bulundu. Hazreti Peygamber, etrafa gönderdiği seriyyelere (Kendisinin bulunmadığı askeri birliklere) daima Zeyd'i emîr (kumandan) tâyin ederdi. Zeyd'in en son olarak kumandasını üzerine aldığı askerî birlik, Mûte savaşı birliği oldu: (8/629)


Dipnot

M.Zekâ Konrapa

Peygamberimiz