Zayıf Hadislerle Amel Etmek

Kitabımızda muhtelif mevzuları îzâh ederken müracaat edilen bazı hadislerin sıhhati ile ilgili zihinlere gelebilecek herhangi bir şüpheyi bertaraf etmek için, böyle bir bölüm açmayı münâsib gördük. Kitabımızın asıl mevzuu "Nafile İbadetler ve FazîletlerF'dir. Bu konuya dâir hadisler ise hadis literatüründe, Terğîb ve Terhîb (teşvik etme ve korkutma) bölümü içinde mütâlâa edilmektedir. Hadis Usûlü kitaplarımız, akâid ve ahkâma yönelik olmayan bu tür hadisler hakkında şu değerlendirmeleri serdetmektedirler:       "Irâkî, terğîb- terhîb, kıssalar ve fazîletler gibi ahkâm ve akâid konuları dışında kalan mevzularda uydurma olmayan haberlerin, zayıflığına işaret edilmeden bile nakledilebileceği kanâatinde olanlardan bahsetmekte, ancak ahkâm-ı şer'iyye ve akâid gibi konularda kimsenin böyle bir hoşgörüye sahip bulunmadığını belirtmektedir.       Nevevî (v. 676 /1277), "hadis ulemâsı, fakîhler ve daha başkalarının fazîletler, tergîb-terhîb gibi konularda zayıf hadisle -uydurma olmamak şartıyla- amel etmek müstehabtır; ancak, he-lal-haram, alış-veriş, nikâh-talak vb. ahkâmda sadece Sahih ve Hasen hadisle amel olunur" görüşünde olduklarını belirtmektedir.       İbnu'l-Hümâm (v. 861 / 1457) "zayıf hadisle müstehâblık sabit olur" görüşündedir. Sehâvî (v. 902 /1496) de şartları dâhilinde fazîletler konusunda zayıf hadisle amel edileceği konusunda cumhurun ittifakının bulunduğu görüşündedir. (Hadis Usûlü, Prof. Dr. ismail Lütfi Çakan, s: 146-147)

Yusuf Demireşik