|
Yeni Ahit'te kalb kavramı, Eski Ahit'te olduğu gibi dîni hayatın merkezini
teşkil etmektedir. İlâhî kitapların birbirine benzemesi tabiîdir. Zira her biri
aynı kaynaktan farklı zamanlarda zuhur etmiş benzer muhtevaya sahip mesajlardan
ibarettir. Nitekim Kur'ân-ı Kerim de kendinden önce indirilen ilâhi kitapları
tasdik edici olarak indirilmiştir (250).
Semâvî dinlerin öncelikli hedefinin, ulûhiyyet gerçeğini açık bir şekilde ortaya
koymak ve bu suretle kul ile Allah arasında sıhhatli bir ilişki tesis etmek
olduğu söylenebilir. Kutsal kitaplarda Yüce Allah’ın varlığa yönelik
tasarrufları anlatılırken genellikle O'nun bir benzerinin olmadığı, güç ve
kudretinin sınırsızlığı, ilminin herşeyi kuşattığı gibi belli başlı vasıflar
sıkça vurgulanmıştır. İnsanın odak noktası olan kalbler de bu ilâhî tasarrufun
açıkça tecelli ettiği yerlerden birisi olmuştur. Nitekim İncil'e göre kalbi
günahlardan arıtıp, temizleyen (251), nurlandıran (252), sevgi ve sevinçle
dolduran (253) ve imansızların gönlünü katılaştıran (254) Allah'tır. Kalbin en
derin noktasını bilen de O'dur (255).
İnsanın Allah'a yönelişi de kalble gerçekleşmektedir. Nitekim dînî hayatın ilk
adımı sayılan iman, kalbe nisbet edilmiştir (256). Şeriatta en büyük emir nedir
diye soranlara Hz. Îsâ'nın, Tevratta geçen "Rabbini bütün yüreğinle, bütün
canınla, bütün fikrinle seveceksin" (Tesniye 6/5) âyetiyle cevap vermesi (257)
de Allah'a yönelişte kalbin ne derece önemli olduğuna dikkat çekmektedir. Gönlü
sıkıntılardan kurtaran ve onu tertemiz kılan şey imandır (258). İman sayesinde
Mesîh yüreklerde oturur (259). İman güçlü olur ve yürekte şüphe bulunmazsa insan
dağa taşa kolayca hükmedebilir (260). İmansız yürek, kötü bir yürektir (261).
Rabbe dua ve niyaz için temiz bir kalb gerektiği gibi (262) O'na yaklaşmak (263)
ve hatta O'nu görmek (264) için de tertemiz bir yürek zaruridir. Allah'a hizmet
de arı duru bir gönülle gerçekleşebilecektir (265).
İnsanın irade ve idrak mahalli kalbdir. Arzu ve ihtiyaçlar orada ortaya çıkar
(266). Niyet ve azim kalble yapılır (267). Her çeşit düşüncenin yeri orasıdır
(268). Akletme ve anlama onun bir fonksiyonudur (269). Fakat taşlaşmış
gönüllerin akletme ve anlama özellikleri kaybolur (270). Binâenaleyh ilâhî
kelâm’ln semeresi ancak sâdık yürekte ortaya çıkar (271).
Müsbet ya da menfî her nevi duygunun merkezi de kalbdir. Nitekim merhamet (272),
sevgi (273), korku (274), kibir (275), hased (276), üzüntü (277) ve sevinç (278)
kalbe nisbet edilmiştir.
İncil'e göre ameller ile kalb arasında sıkı bir ilişki vardır. İnsan neye önem
verirse yüreği orada olacaktır (279). Amelin samimi bir gönülle yapılanı
makbuldür (280). Söz yürekten gelir (281). Kalb bir hazinedir; herkes sahip
olduğunu ortaya çıkarır (282). Merhametsizliğin temeli, kalb katılığıdır (283).
İnsanı kirleten şey yürekten çıkan kötü düşünceler, katiller, zinalar,
hırsızlıklar ve yalan şâhitliklerdir (284). Bir kadına şehvetle bakan kimse,
yüreğinde onunla zina etmiş sayılır (285).
Kalb etkiye açıktır. Bu sebeple şeytanın ve kötü niyetli kimselerin vesveseleri
kalbe yöneliktir (286).
Özetle Yeni Ahit'te kalb kavramı, çoğunlukla insanın manevî yapısını temsil
etmekle birlikte maddî bir et parçası olan yürekle de âdeta özdeşleşmiştir
(287). Bir yerde ise “Allah’ımızın merhamet yüreğinden'' ifadesi kullanılarak
kalb kelimesi Allah'a izâfe edilmiştir (Luka 1/78).
245 Mezmurlar 51/10.
246 Mezmurlar 32/11.
247 II. Krallar 22/19.
248 Mezmurlar .34/18.
249 I. Sarnvel 25/37; II. Krallar 9/24
250 bk. el-Bakara 2/89; Al-i İmrân 3/3; el-En’âm 6/92.
251 Resullerin İşleri 8/22, 15/9.
252 Korintoslulara İkinci Mektup 4/6.
253 Resüllerin İşleri 14/17; Romalılara Mektup 5/5.
254 Yuhanna 12/40.
255 Luka 16/5; Resullerin İşleri 1/24. 15/8.
256 Romalılara Mektup 10/10
257 Matta 22/36-37; Markos 12/30: Luka 10/27.
258 Yuhanna 14/1: Resûllerin İşleri 15/9.
259 Efesoslulara Mektup 3/16.
260 Markos 11/27.
261 İbrânilere Mektup 3/l? 13: Titusa Mektup 1/15
262 Efesoslulara Mektup 5/19: Timoteosa İkinci Mektup 2/22. 263 İbrânilere
Mektup 10/21.
264 Matta 5/8.
265 Koloselilere Mektup 3/22; Timoteosa İkinci Mektup 1/5.
266 Resüllerin İşleri 7/23: Romalılara Mektup 10/1; Korintoslulara Birinci
Mektup 4/5.
267 Luka 21/14; Resüllerin İşleri 11/23: Korintoslulara İkinci Mektup 9/7.
268 Matta 9/3-4; Markos 2/6-8; Luka 2/35, 3/15.
269 Markos 8/17; Resüllerini İşleri 16/14.
270 Markos 6/52. 8/17: Yuhanna 12/40.
271 Luka 8/15.
272 Koloselilere Mektup 3/13-14.
273 Romalılara Mektup 5/5: Petrusun Birinci Mektubu 1/23. 274 Matta 2/3;
Yuhanna 14/27.
275 Matta 19/8.
276 Yakubun Mektubu 4/8.
277 Yuhanna 16/6.
278 Yuhanna 16/22.
279 Matta 6/21; Luka 12/34.
280 Koloselilere Mektup 3/22: Korintoslulara İkinci Mektup 9/17.
281 Matta 12/34: 15/18.
282 Luka 6/45.
283 Matta 19/8: Markos 3/S. 10/5, 16/14.
284 Matta 15/19. 20: Markos 7/21-23.
285 Matta 5/28.
286 Luka 8/11-12: Yuhanna 13/2; Resüllerin İşleri 5/3. 14/2. 16/14:
Romalılara Mektup 16/18.
|
