Kalb mefhûmu, hemen her din ve kültürde insanın manevî boyutunu ifade eden
merkezî kavramlardan birisi olmuştur. Bu bakımdan her bir kültürün kalb
anlayışına yönelik, belki birden çok müstakil çalışma yapmak mümkündür. Kabul
etmek gerekir ki böyle çok yönlü bir konunun, Kur'an merkezli bir çalışmada
detaylı bir şekilde incelenmesi, mümkün olamayacağı gibi gerekli de değildir.
Ancak, Kur'an’ln ortaya koyduğu kalb kavramının, diğer anlayışlarla -genel
anlamda da olsa mukayese edilebilme imkanının oluşturulması, araştırmanın
bütünlüğü bakımından önemlidir. Bu itibarla burada konuyla ilgili genel bilgiler
vermekle yetinilecek ve detaya inilmeyecektir. Ancak -tahrif edildikleri
belirtilmiş olsa da (162) Kur'an’ln Allah katından indirildiğini beyan ettiği
Tevrat, Zebur ve İncil gibi ilâhî kitaplara (Kitâb-ı Mukaddes) (163) göre kalbin
konumu, nisbeten geniş bir şekilde değerlendirilecektir. Yine aynı şekilde İslâm
düşünce tarihinde kalbe özel bir önem veren sûfîlerin konuyla ilgili görüşleri
de müstakil bir başlık altında incelenecektir.
DİPNOTLAR
162 el-Bakara 2/79: el-Mâide 5/13
163 el-Bakara 2/53. 87: en Nisâ 4/163: el-Mâide 5/46
|
