KOMŞU

Bitkilerin de iyi ve kötü komşuları vardır. Bazı bitkilerin birbiriyle iyi geçindikleri, bazılarının ise doğuştan kavgalı olduğu eskiden beri biliniyordu. Ancak, bilhassa son 30 yıldır bitkilerle uğraşan ilim adamları, bu konuya merak sarmışlar ve bu işin sırrını çözmek için bir çok araştırmalar yapmışlardır.            Bazı bitkiler, kendilerine komşu olan diğer tür bitkileri hasta etmekte ve hatta ölümlerine sebep olmaktadır. Bazı bitkilere de hiç zarar vermedikleri gibi, onların büyümelerine ve bol mahsûl vermelerine yardımcı olurlar. Bitkiler arasında bunun bir çok örnekleri vardır. Bu hususta, en meşhur olanı ceviz ağacıdır. Bilhassa, ceviz ağacının yanına, kara ceviz ve yonca ekildiğinde, bunların kısa zamanda öldükleri görülmüştür. Yine ceviz ağacına komşu olan, elma ve beyaz çam ağaçlarının, cevizden tarafa olan kökleri ve dalların, zamanla kurudukları görülür. Halbuki, cevizin dibindeki, çayır ve üçgül otları çok iyi gelişebilmektedir.            Bu durum, 1900'lü yıllarda dikkat çekmiş ve botanik kitaplarına girmişti. 0 zamanki incelemelere göre;ceviz yapraklarından, bir kimyevi madde akıyor ve komşu bitkilere, olumlu veya olumsuz şekilde tesir ediyordu. 0 zaman, bu maddelerin kimyevi yapısı bilinmediği için, cevizin latince ismine izafeten "juglan" adı verilmişti. Daha sonraki yıllarda yapılan araştırmalarda, bunun "hidroksi-naftakinon" adlı bir madde olduğu anlaşıldı. Bu madde, ceviz yapraklarındaki salgı tüylerinden dışarı salgılanır ve yaprak yüzeyinde birikir. Daha sonra, yağmurlarla yıkanarak, toprağa düşer ve cevizin dibindeki veya yakınındaki bitkilerin köklerine ulaşarak, onlara müspet veya menfi yönde tesir eder. Bu madde bitkilerin aktif büyüme devresi olan, ilkbaharda salgılanmakta ve söz konusu tesirler, yağmurların en çok yağdığı bu mevsimlerde görülmektedir.            Son yıllarda yapılan araştırmalarda, ceviz yapraklarından bu maddenin dışında, bazı uçucu maddelerin ve gazların çıktığı ve yapılarında bulunan aldehitler, alkoller ve tanin grubu maddelerin, komşu bitkilerin yapraklarından içeri alındığı ve onlara tesir ettiği anlaşılmıştır. Elma ağaçlarının, ceviz tarafındaki dallarının kuruması, bununla izah edilmektedir.            Görüldüğü gibi;cevize komşu olan elma ağaçları, âdeta farkında olmadan zehirlenmektedir. Bu durum, atalarımızın "ev alma komşu al" sözünü hatırlatıyor ve seçeceğimiz arkadaşlara dikkat etmemiz gerektiğini ihtar ediyor. Aksi halde farkında olmadan zarar görebiliriz. Bitkiler, bize kim bilir daha nice dersler veriyor da farkında değiliz, ama bu konudaki bilgilerimiz arttıkça herhalde daha çok şey öğreneceğiz.

Düşünen İnsanlar İçin (dökümanlarından)