DOKSAN KİLOLUK AĞAÇ NEREDEN ÇIKIYORDU?

           Güneşten gelen, mavi ve kırmızı giyinmiş iki hizmetkâr, yaprağın kapısını çalar. Daha sonra bu besin fabrikasının kapısı çalınır ve içeriye buyur edilirler... Bundan sonra araştırmacıların önünde "iyice kapatılmış" bir siyah kutudur. Bütün gayretlere rağmen içeride neler olup bittiği gözlenemez.
           Nihayet bir mevsim geçince; hiç de öyle boş durmadıklarını "besinleri" dışarıya çıkararak, "mütevazı" bir edayla anlatmak isterler...
           İşte fotosentez; güneşin üzerinden, yaprakların içerisine kadar nizamla yazılan bir mektubun meyvelerde mühürlenmesidir. 0 mektubun her kelimesine, Yüce Yaratıcımız imzasını atmıştır.
           Hollandalı bir hekim, Jean Bapiste van Helmont, enteresan bir tecrübe yapmış. Yüz kilo kadar toprağı ısıtarak kurutmuş. Buna bir ağaç dikmiş. Beş yıl müddetle, dışarıdan sadece yağmur suyu ve gerektiğinde saf damıtık sudan başka bir şey verilmeksizin doksan kilo kadar ağırlıkta bir ağaç yetiştirmiş. Sonra toprağı tekrar kurutmuş ve tartmış, başlangıçtaki yüz kilo ağırlıktan sadece 60 gram (!) eksildiğini görmüş. Eğer bitki besinlerini topraktan alsa idi, toprağın ağırlığı evvelkine hemen hemen eşit kaldığı halde bu doksan kiloluk ağaç nereden çıkıyordu? Sualin sorulmuş olması cevabın bulunmamasından önemlidir. Bir defa insanların gözü bir hakikatin "olabileceğine" çevrilince o hakikat er veya geç bulunur. Nitekim fotosentez hâdisesinin keşfi bu düğümü çözmüştür. Bitki havadan rutubeti ve yağmurla verilen suyu alarak gene havadan aldığı karbondioksit ile, ışık enerjisi muvacehesinde birleştirmekte ve bundan organik besin maddelerini yapmaktadır. Yâni, havadan sudan (!) koskoca bir ağaç gelişip büyüyor...